مرکز آموزشی درمانی سینا

برنامه عملیاتی راهبردی کتابخانه

 مرکز آموزشی ، پژوهشی و درمانی سینای تبریز

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز

 

بیانیه رسالت

رسالت کتابخانه در هر سازمانی حمایت از برنامه‌های آموزشی و پژوهشی آن سازمان می‌باشد. بنابراین کتابخانه باید مجموعه‌ای از مطالب مورد‌نیاز سازمان را در برگیرد به‌گونه‌ای که همزمان با تحول و تغییر در برنامه‌ها و فعالیتها، مجموعه کتابخانه نیز تحول و گسترش یابد. امروزه با رشد روزافزون انتشارات، اعم از منابع اطلاعاتی چاپی و الکترونیکی امکان تهیه همه منابع وجود ندارد. از طرفی کتابخانه سازمان باید منابع لازم جهت پاسخگویی به نیاز‌های آموزشی، تحقیقاتی و مطالعاتی حال و آینده اعضا، کارکنان و محققان را تهیه نماید. در راه نیل به این اهداف مهمترین وظیفه، ساخت مجموعه‌ای متناسب با نیاز جامعه کتابخانه  است که باید بر طبق خط‌مشی مدون، تهیه و تدوین گردد. بر این اساس کتابخانه مرکز آموزشی درمانی سینا نیز برپایه خط‌ مشی مطرح تلاش می‌کند مجموعه‌ای کیفی و متناسب با نیاز جامعه کتابخانه تهیه نماید. 

برنامه استراتژیک

کتابخانه بیمارستان برآن است تا جهت ارتقای سواد اطلاعاتی، فراهم آوری مجموعه ای حاوی جدیدترین و مناسب ترین اطلاعات با توجه به نیاز کاربران، شناسایی سطح نیازها و تامین سریع و کافی؛ سهم خود را در ارتقای افزایش کیفیت تولید علم، آموزش و پژوهش دردانشگاه و بیمارستان ایفا کند. بدین منظور از ساختارهای نوین عرضه اطلاعات و فناوری با اتکا به نیروی انسانی کارآمد بهره برده و در این راستا از پیشنهادات و انتقادات سازنده اعضای محترم هیات علمی، دانشجویان و کارکنان درمان و سایر کاربران استفاده می کند.

اهداف کلان:

 

• ارتقاء و بروز رسانی مجموعه منابع علمی چاپی و الکترونیکی کتابخانه ) اعم از کتب ، نشریات ، بانک های اطلاعاتی ولوح های آموزشی)
• عضویت در نرم افزار آذرسا برای کلیه کارکنان بیمارستان و کاربران کتابخانه
• تدوین خط مشی و آیین نامه های لازم در ارتباط با خدمات و فعالیت کتابخانه و تهیه برنامه های لازم
• برگزاری کارگاه آموزشی سامانه ها جهت به روز رسانی دانش ذینفعان و آشناسازی دانشجویان جدیدالورود
• اقدامات و تدابیر امنیتی از قبیل جلوگیری از سرقت و آسیب های دیگر (زلزله، آتش سوزی و...).
• مکانیزه کردن کتابخانه با استفاده از نرم افزار جامع کتابداری و بهبود سیستم امنیتی
• فراهم آوردن امکانات و تسهیلات کافی و مناسب جهت استفاده از منابع کتابخانه
• بهبود وتوسعه تجهیزات واستفاده از تجهیزات استاندارد
• نصب و راه اندازی حداقل 3 رایانه در خصوص جستجوی کامپیوتری متقاضیان، دانشجویان و اساتید
• ارائه خدمات باکیفیت مطلوب وافزایش رضایت مندی مراجعه کنندگان
• ارائه خدمات تخصصی و منحصر به فرد در زمینه خدمات کتابخانه و اطلاع رسانی پزشکی به کاربران و نیز رفع نیازهای اطلاعاتی و آموزشی بیماران و خانواده آنها
• استفاده از اطلاعات و تجربیات کتابداران و کارشناسان اهل فن جهت پیشبرد اهداف کتابخانه
• ایجاد بخش های متنوع و ارتقاء کمی وکیفی ارائه خدمات کتابداری آموزشی و اطلاع رسانی به کاربران و محققان  
• آموزش و ارتقاء دانش کاربران و مشارکت در برنامه‌­های آموزشی و پژوهشی دانشگاه و استفاده از آموزش های مجازی
• روزآمدسازی مداوم و فراهم آوری حداکثری منابع چاپی و الکترونیکی و ایجاد تسهیل در دسترسی به منابع جهت کاربران
• به کارگیری فن آوری جدید و راه اندازی کتابخانه دیجیتال و ارائه خدمات تخصصی و آنلاین

 

 

چشم انداز

کتابخانه ی مرکز آموزشی ، پژوهشی و درمانی سینای تبریز به دنبال فراهم آوری مجموعه ای حاوی جدیدترین و مناسب ترین اطلاعات با توجه به نیاز کاربران، شناسایی سطح نیازها و تامین سریع و مکفی؛ سهم خود را در ارتقای افزایش کیفیت تولید علم، آموزش و پژوهش ایفا کند. بدین منظور از ساختارهای نوین عرضه اطلاعات و فناوری بهره برده و در این راستا از پیشنهادات و انتقادات سازنده اعضای محترم هیات علمی، دانشجویان و سایر کاربران استفاده می کند.

 کتابخانه بیمارستان در نظر دارد بیماران بستری را به عنوان جامعه استفاده کنندگان خود به شمار آورد و به ارائه خدمات کتابخانه ای به آنها بپردازد.

ارزش ها

اصول ارزشی کتابخانه های دانشگاه مبتنی بر ارائه کامل ترین، دقیق ترین و روزآمدترین خدمات به تمام مراجعان می باشد.

خدمت به همنوع، مشتری مداری، اولویت مقوله خدمات آموزشی، ارتقاءمستمر کیفیت ارائه خدمات از طریق سیاست گذاری داخلی، برنامه ریزی، اجرا و نظارت پیوسته وعدالت محوری در ارائه خدمات جزو مهم ترین ارزش های کتابخانه ی مرکز آموزشی ، پژوهشی و درمانی سینای تبریز می باشد.

ماموریت

کتابخانه مرکز آموزشی ، پژوهشی و درمانی سینای تبریز تلاش نموده نیازهای پژوهشی، آموزشی کاربران را شناسایی کرده و در این امر مجموعه ابزارها و تسهیلات لازم را فراهم آورد و به مدد شیوه های نوین کتابداری بالینی، کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی و استفاده از فناوری های اطلاعاتی نوین درجهت ارتقاء کیفیت مراقبت از بیمار تلاش مینماید و در راستای افزایش کیفیت مجموعه، حفظ و دسترسی به آن نهایت تلاش خود را مدبرانه انجام دهد. محیط فیزیکی و مجازی آرام و در حد کفایت استانداردی را جهت آموزش، مطالعه،تدریس و پژوهش فراهم آوری کند و بهترین خدمات به جامعه دانشگاهی برای دسترسی به منابع معتبرچاپی و الکترونیکی فارسی و لاتین ارائه دهد و از فناوری ها و اطلاعات به روز در تحویل خدمات و منابع بدون محدودیت زمان و مکان و توانمندسازی در حوزه آموزش، پژوهش و فناوری و فعالیتهای مرتبط در دانشگاه در جهت ارتقای سطح علمی  بهره مند شود. بازیابی و ارزیابی منابع اطلاعاتی را از محمل های دیجیتالی و به روز آموزش داده و سطح سواد اطلاعاتی کاربران خود را ارتقا  دهد. کتابخانه بیمارستان کودکان بندرعباس در این راستا اثربخشی خود را مورد آزمون مستمر قرار داده و در رفع نواقص احتمالی کوشا می باشد.

 

 

تاریخچه و مجموعه سازی

کتابخانه مرکز آموزشی ، پژوهشی و درمانی سینای تبریز در سال 1355 تاسیس شده ودارای کتابهای تخصصی مورد نیاز جامعه دانشگاه علوم پزشکی می باشد..مساحت کتابخانه 167 مترمربع و با ظرفیت حدود60  صندلی است.

کتابخانه با بکارگیری سیستم قفسه باز و نرم افزار کتابخانه ای امکان سهولت بازیابی و دسترسی به منابع را فراهم آورده و مجموعه کتب کتابخانه به شرح زیر سازماندهی و بازیابی می شوند:

۱- کتب تخصصی و پزشکی براساس نظام رده بندی NLM

۲- کتب عمومی و غیر پزشکی براساس نظام رده بندی کنگره (LC)

3-دسترسی به منابع الکترونیک از طریق پایگاههای اطلاعاتی دیجیتال و کتابخانه دیجیتال

4-دسترسی به نشریات الکترونیکی پزشکی و غیرپزشکی فارسی از طریق اشتراک پایگاه های نشریات کشور

 

خط مشی و فرآیندهای کتابخانه

با توجه به گسترش روزافزون منابع اطلاعاتی، افزایش حجم اطلاعات ، انتشارات و محدودیت­های موجود از نظر فضا، بودجه و تجهیزات، کتابخانه بیارستان ها  به خط­مشی مدونی نیاز دارد. بدیهی است منظور از تدوین خط­مشی نظارت و کنترل بر تمامی فعالیت­های موجود در کتابخانه می باشد و حمایت و پشتیبانی مسئولین بیمارستان در اجرای هرچه بهتر آن را می طلبد .

مخاطبین کتابخانه مرکز  آموزشی، پژوهشی و درمانی سینا تبریز به شرح زیر می باشد :

الف- گروه­های آموزشی

ب- دانشجویان

ج- اعضای هیات علمی

د- مربیان و کارکنان

و- سایر مراجعینی که از طریق امانت بین کتابخانه­ای استفاده می نمایند.

 

مجموعه کتابخانه مرکز  آموزشی، پژوهشی و درمانی سینا تبریز

مجموعه کتابخانه مرکز  آموزشی، پژوهشی و درمانی سینا تبریز شامل کتب چاپی (فارسی و لاتین)، منابع مرجع (شامل کتب جدید، کتب پراستفاده، اطلس­ها، فرهنگ­ها ، پایان نامه­ها و طرح­های تحقیقاتی)، منابع الکترونیک یا غیر چاپی ( اعم از cd، E-book، فیلم ، نوار کاست) و آرشیو مجلات لاتین می­باشد .

 

نحوه دستیابی به مجموعه

دستیابی به مجموعه کتابخانه به صورت قفسه باز می­باشد و برحسب استفاده، منابع مختلفی در مدت زمان تعیین شده با ارائه کارت عضویت به امانت داده می­شوند. 

 

اصول انتخاب منابع

انتخاب منابع کتابخانه توسط اساتید و دانشجویان هر گروه آموزشی به تفکیک بر اساس اولویت نیاز از طریق درخواست و یا انتخاب منابع موجود در کاتولوگ­ها انجام می­شود سپس کتابداران با جستجو در نرم افزار کتابخانه­ای، موجود بودن یا نبودن و تعداد آن را مشخص نموده و رابطین هر گروه با همکاری مسئول کتابخانه لیست ارائه شده را بررسی و اولویت بندی آن را بر اساس ویرایش جدید، قیمت مناسب ، مقطع تحصیلی ( لیسانس، فوق لیسانس  و دکترا ) و بودجه اختصاص یافته به گروه مربوطه را مشخص می­نمایند. در صورت موجود بودن منابع، تعداد مراجعه به آنها نیز در نظر گرفته می­شود.  

ارزیابی مجموعه

ارزیابی مجموعه کتابخانه به دلیل تعیین میزان استفاده از منابع، بررسی دقیق در انتخاب منابع از طریق کتاب سنجی توسط منتخبان، حذف منابع غیر قابل استفاده، مشخص نمودن منابع مفقودی و بازبینی روزانه مجموعه جهت هماهنگی آن با خط مشی مدون کتابخانه به چند روش انجام می­گیرد:

الف- همزمان با انتخاب منابع: این ارزیابی توسط اساتید و مراجعه­کنندگانی که در انتخاب منابع همکاری دارند از طریق بررسی چکیده منبع در پایگاه­های اینترنتی و یا بازبینی منبع چاپی آن انجام می­شود.

ب – از طریق بررسی تعداد درخواست­های مراجعه­کنندگان و نیاز کتابخانه با تایید مسئول کتابخانه و همکاری رابط کتابخانه.

ج- آمارگیری دوره­ای (ماهانه): شامل آمار کارکرد استفاده از کتب خریداری شده، کارکرد استفاده مراجعه­کنندگان از مجموعه، آمار استفاده از پایان نامه­ها و طرح­های تحقیقاتی، ارزیابی صندوق انتقادات و پیشنهادات و بررسی نظرات ارائه شده ..

بازنگری خط­ مشی

سیاست مدیریت مجموعه با تغییر نیازهای کتابخانه و استفاده­کنندگان، همچنین به دلیل تغییر قوانین در هر یک از بندهای خط­مشی، نیاز به بررسی و بازنگری خواهد داشت. این بازنگری توسط مسئول کتابخانه به همراه کتابداران، هر چند سال یک بار انجام می­پذیرد 

 

برنامه عملیاتی استراتژیک

 

هدف کلی  : ارائه خدمات آموزشی نوین به کاربران کتابخانه
هدف اختصاصی 1: ارتقاء علمی وتقویت دانش و  مهارت های علمی کاربران
استراتژی 1: آموزش و ارتقاء دانش کاربران و مشارکت در برنامه‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه
ردیف	برنامه عملیاتی راهبردی	شاخص دستیابی	پیگیری و اجرا	شاخص زمان	نحوه پایش
1	برنامه ریزی جهت برگزاری برنامه های آموزشی گروه های مختلف	تحلیل نیاز کاربران	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	مستندات
2	برگزاری دوره ها و کارگاه های آموزشی در راستای ارتقای سواد اطلاعاتی کاربران جهت گروه های مختلف	شناسایی ذی نفعان و نیازهای آنها	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	مستندات
3	معرفی مجلات معتبر گروههای بالینی بیمارستان مطابق با نمایه نامه های استنادی بین المللی (ISI , SCOPUS , ISC) به اعضای هیات علمی و دانشجویان	گروههای بحث،بررسی ها، تحلیل اطلاعات	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	مستندات
استراتژی 2:به کارگیری فن آوری جدید و راه اندازی کتابخانه دیجیتال و ارائه خدمات تخصصی
ردیف	برنامه عملیاتی راهبردی	شاخص دستیابی	پیگیری و اجرا	شاخص زمان	نحوه پایش
1	وبینار های آموزشی و آموزش استفاده از منابع الکترونیکی و پایگاههای اطلاعاتی	تحلیل نیاز کاربران	مسئول کتابخانه-ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه-معاونت تحقیقات و فناوری	دوره ای-سالیانه	مستندات
2	محتوای آموزشی الکترونیک( سامانه نوید) و دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی	تحلیل نیاز کاربران	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	تحلیل نیاز کاربران
3	افزایش استفاده از سیستم و تجهیزات نوین و ترویج استفاده از کتابخانه و منابع اطلاعاتی مناسب	آنالیز SWOT	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	تحلیل آنالیز
استراتژی 3:بهبود کیفیت و ایجاد تسهیل در دسترسی به منابع کتابخانه
ردیف	برنامه عملیاتی راهبردی	شاخص دستیابی	پیگیری و اجرا	شاخص زمان	نحوه پایش
1	تغیر فرمت نگهداری بسیاری از منابع چاپی به منابع دیجیتال مانند پایان نامه ها	دسترسی ساده تر و حفظ فضا و منابع	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	بازدید
2	پشتیبانی خدمات تحویل و امانت مدرک	مشورت و رایزنی از بازخوردها	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	بازدید و بررسی رضایت
3	استفاده از فناوریهای نو و به روزرسانی مهارتهای کتابداران جهت ارائه هر چه بهتر و بیشتر خدمات به جامعه دانشگاهی	تحلیل و ارزیابی	مسئول کتابخانه-ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه-معاونت تحقیقات و فناوری	دوره ای-سالیانه	آزمون های تخصصی شغلی
4	گسترش ارتباط بین دانشگاهی بمنظور تامین منابع مورد نیاز کاربران از طریق مشارکت در خدمات امانت بین کتابخانه ای	امانت بین کتابخانه ای	مسئول کتابخانه-ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه-معاونت تحقیقات و فناوری	دوره ای-سالیانه	ارزیابی خارجی
هدف اختصاصی 2:پشتیبانی از پژوهش و آموزش در راستای اهداف، رسالت و ماموریت دانشگاه
استراتژی 1: ایجاد دسترسی منابع الکترونیکی معتبر و به‌روز به زبان فارسی و لاتین به جامعه دانشگاهی
ردیف	برنامه عملیلتی راهبردی	شاخص دستیابی	پیگیری و اجرا	شاخص زمان	نحوه پایش
1	مشارکت فعال با سایر کتابخانه ها برای  دسترسی به منابع و خدمات	تهیه محتوای مختلف	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	ارزیابی خارجی
2	برگزاری دوره ها و کارگاههای آموزشی مداوم برای استفاده منابع الکترونیکی و پایگاهای اطلاعاتی	ابزارهای کمی و کیفی	مسئول کتابخانه-ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه	دوره ای-سالیانه	میزان رضلیت و انالیز SWOT
3	تهیه محتوا و روزآمد نگهداشتن پرتال کتابخانه	ابزارهای کمی و کیفی	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	ارزیابی داخلی
4	افرایش عملیات امانت و عضویت الکترونیک کتابخانه تحت نرم افزارجامع کتابخانه ‌ای آذرسا	افزایش منابع و امکانات	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	آمار و تحلیل
استراتژی 2: تجهیز فضا و فراهم کردن محیط مناسب جهت مطالعه و پژوهش
ردیف	برنامه عملیاتی راهبردی	شاخص دستیابی	پیگیری و اجرا	شاخص زمان	نحوه پایش
1	نصب و راه اندازی سیستمهای رایانه در خصوص جستجوی کامپیوتری کاربران کتابخانه و دسترسی به سایتهای مورد نیاز و VPN دانشگاه	شناسایی ذی نفعان و نیازهای آنها	مسئول کتابخانه -معاونت تحقیقات و فناوری	دوره ای-سالیانه	بررسی بازخورد و اثربخشی استفاده از امکانات
2	بهبود کیفیت تجهیزات کتابخانه	افزایش منابع و امکانات	ریاست و مدیریت بیمارستان	دوره ای-سالیانه	مصاحبه و بررسی
3	تهویه مناسب و فراهم آوری نور کافی در سالن های مطالعه و مخزن	فراهم سازی خدمات کتابخانه کتابخانه	ریاست بیمارستان و معاونت آموزشی-مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	بازدید حضوری
4	تامین و تجهیز فضای مناسب جهت استفاده بهینه از منابع الکترونیکی وچاپی	فراهم سازی، سازماندهی، حفظ، نگهداری و ارائه منابع و خدمات کتابخانه	ریاست بیمارستان-معاونت آموزشی-مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	بازدید و ارزیابی
استراتژی 3: ترویج استفاده از کتابخانه و منابع اطلاعاتی مناسب
ردیف	برنامه عملیاتی راهبردی	شاخص دستیابی	پیگیری و اجرا	شاخص زمان	نحوه پایش
1	بهره از نمایشگاه تازه های کتاب	فراهم سازی، سازماندهی و ارائه منابع کتابخانه	مسئول کتابخانه-ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه	دوره ای-سالیانه	مراجعین و استفاده منابع
2	قراردادن لیست تازه های کتاب در وبسایت کتابخانه	تهیه منابع به روز	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	مراجعین و استفاده منابع
3	تولید راهنماهای آموزشی جهت سهولت و آشناسازی روند کتابخانه در موضوعات استفاده از کتابخانه، شرایط عضویت ، راهنمای جستجو و ...	تسریع امور مرکز	مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	بررسی روند
هدف اختصاصی 3:ارائه مجموعه ای غنی از منابع اطلاعاتی جدید و مورد نیاز کتابخانه بیمارستان
استراتژی 3:پشتیبانی نیازهای اطلاعاتی و پژوهش جامعه دانشگاهی
ردیف	برنامه عملیاتی راهبردی	شاخص دستیابی	پیگیری و اجرا	شاخص زمان	نحوه پایش
1	انتخاب منابع بر اساس خط مشی کتابخانه	مشورت با کارکنان ارشد و دیگر نمایندگان کاربران و اعضای هیئت علمی	ریاست بیمارستان-معاونت آموزشی-مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	آنالیز SWOT
2	ارزیابی مستمر مجموعه	بازدید	معاونت اموزشی	دوره ای-سالیانه	بازرسی امکانات
3	نیاز سنجی منابع مورد نیاز و نظرسنجی در خصوص امکانات آموزشی به کمیته ی آموزش	بازدیدحضوری، دریافت انتقادات و نظرات	معاونت اموزشی	دوره ای-سالیانه	نظرسنجی و مستندات
4	تهیه سریع منابع الکترونیک و چاپی	تحلیل نیاز کاربران	معاونت اموزشی-مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	نظرسنجی
5	تشکیل کمیته مشورتی یا شورای هماهنگی از نمایندگان گروههای آموزشی با حضور رئیس کتابخانه در خصوص تامین منابع علمی	تحلیل نیاز کاربران	معاونت آموزشی-مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	نیازسنجی
6	عضویت در شوراهای آموزشی و پژوهشی بیمارستان جهت آگاهی از رشته های جدید آموزشی، برنامه ریزیهای نوین آموزشی ، کارهای تحقیقاتی و پژوهشی واطلاع رسانی امکانات کتابخانه به گروه ها	عضویت فعال در کمیته ها و کارگروه ها	ریاست بیمارستان-معاونت آموزشی-مسئول کتابخانه	دوره ای-سالیانه	پیشبرد اهداف
7	بررسی نیازهای مرتبط با برنامه های آموزشی و پژوهشی از طریق مطالعات نیازسنجی و برقراری ارتباط های منظم با گروه های آموزشی	عضویت فعال در کمیته ها و کارگروه ها	معاونت اموزشی-مسئول کتابخانه	ماهانه	آنالیز SWOT