جمعه 29 تير 1397 -
جستجو :
  چک لیست جراحی

بسمه تعالی

مركز آموزشي و درماني سينا

عنوان خط مشي :                 چگونگي تكميل چک لیست جراحی ایمن

کدخط مشي :

صفحه :

تاریخ بازبینی : 14/1/ 91            امضاء ابلاغ کننده

تاریخ بازبینی مجدد:31/6/91













تعريف  :

چک لیست جراحي ايمن به منزله ابزار ارتقاء کیفی اعمال جراحی و در جهت کاهش اتفاقات ناخواسته ، عوارض و مرگ و میر غیرضروری ناشی از آن می باشد و هدف اصلی از ارسال آن بهبود و ارتقاء فرآیند ها ، اقدامات درمانی و مراقبتی در جهت افزایش ایمنی بیماران است .

منظور : 

1-    کاهش ، اتفاقات نا خواسته معلولیت ناشی از اقدامات  جراحی

2-    کاهش ، اتفاقات نا خواسته مرگ و میر   ناشی از اقدامات  جراحی

3-    اطمينان از کارکرد دستگاهها و تجهیزات بیهوشی

4-    بهبود ارتباطات درون گروهی اعضاء تیم جراحی

مخاطبين : اعضاي تيم جراحي اتاق عمل

خط مشي :

1-    بايد يك نفر هماهنگ كننده براي تكميل چك ليست جراحي ايمن در اتاق عمل تعيين شود.

2-    بايد چك ليست براي هر بيمار توسط تكميل كننده پر شود.

3-    در صورت مشاهده نواقصات بايد هماهنگ كننده مورد را به سرپرستار اطلاع دهد تا نسبت به رفع آن اقدام شود و خود نيز پيگيري نمايد تا مشكل مربوطه برطرف گردد.

روش اجرا :

 بکارگیری چک لیست جراحی ایمن ، مستلزم تعیین فردی مسئول به عنوان هماهنگ کننده جهت تکمیل چک لیست مزبور می باشد. با توجه به نیروی انسانی موجود در بیمارستان ها و اتاق عمل این نیرو ، می تواند پرستار سیرکولار، سوپروایزر اتاق عمل و یا یکی دیگر ازاعضای تیم جراحی انتخاب شود.

عمل جراحی در چک لیست جراحی ایمن، به سه مرحله زمانی به شرح ذیل تقسیم می شود :

1- مرحله زمانی قبل از بیهوشي بیمار

2- مرحله زمانی بعد از بیهوشی بیمار و قبل از انجام برش جراحی

3- مرحله زمانی حین و یا دقیقا" پس از بستن زخم بیمار تا خروج بیمار از اتاق عمل.

مرحله اولیه:
شناسایی بیمار:

در این مرحله ضمن پرسش از بیمار، نام و نام خانوادگی، نام اقدام جراحی برنامه ریزی شده ،موضع عمل جراحی و برگه رضایت عمل اخذ شده از بیمار را تأئید می نماید.

درصورتی که بیمار کودک و یا بیهوش است ، تأیید این بخش می تواند با پرسش از یکی از وابستگان درجه یک / همراهان بیمار انجام پذیرد. شایسته است در مورد بیماران اورژانس و یا عدم حضور وابستگان درجه یک / همراهان بیمار ، این سؤال را بدون جواب بگذارید.

علامتگذاری موضع عمل
:  

ضروریست هماهنگ کننده چک لیست علامتگذاری موضع جراحی قبل از عمل توسط جراح را تأئید نماید .    تأئید ایمنی و صحت کارکرد وسایل و تجهیزات ضروری جهت بیهوشی بیمار :در این مرحله ضمن پرسش ازمتخصص بیهوشی حاضر در اتاق عمل ایمنی و صحت عملکرد وسایل و تجهیزات لازم جهت بیهوشی بیمار ، با اعمال گامهای ABCDE   به شرح ذیل تأئید می شود :

1)      بررسی تجهیزات راه هوایی1 به لحاظ صحت عملکرد 

2)      اداره راه هوایی2 (شامل اکسیژن و هوشبر های استنشاقی )

3)      ساکشن 3

4)      داروها و وسایل4

5)      داروهای اورژانس5

  اتصال پالس اکسی متری به بیمار و صحت عملکرد آن :

ضروری است هماهنگ کننده چک لیست، پس از اتصال پالس اکسی متری به بیمار و بررسی صحت عملکرد آن قبل از القاء بیهوشی ، نسبت به تکمیل بخش ذیربط قدام نماید. ایده آل است که نشانگر پالس اکسی متری روبروی تیم جراحی قرار گیرد. از آنجا که وجود و صحت عملکرد پالس اکسی متری جهت ایمنی بیمار تحت عمل جراحی از الزامات می باشد ، لذا درصورت فقدان این دستگاه مسئولیت تصمیم گیری در خصوص تعویق عمل جراحی و یا ضرورت انجام آن  با جراح و متخصص بیهوشی حاضر در اتاق عمل می باشد.

   بررسی بیمار به لحاظ سابقه داشتن حساسیت شناخته شده :

فرد هماهنگ کننده چک لیست ، پس از پرسش از پزشک متخصص بیهوشی در خصوص آگاهی متخصص بیهوشی از احتمال بروز واکنش آلرژیک در بیمار و  نوع آن نسبت به تکمیل بخش مربوطه در چک لیست اقدام می نماید.


 1-Airway equipments

2-Breathing system

3-suCtion

4-Drugs & devices
5-Emergency medications

بررسی بیمار به لحاظ راه هوایی مشکل و يا خطر آسپيراسيون :

با توجه به اینکه مرگ بیمار ناشی از عدم ایجاد  راه هوایی مطمئن در حین بیهوشی هنوز هم از شایعترین علل قابل پیشگیری می باشد ، الزامیست ، فرد هماهنگ کننده چک لیست  بصورت کلامی تأیید نماید که تیم بیهوشی راه هوایی بیمار را بصورت عینی به لحاظ وجود راه هوایی مشکل بررسی نموده اند و با استفاده از معیارهایی نظیر Mallampati score و Thyromental distance و   score Bellhouse- Dore ، آن را درجه بندی نموده اند. در صورتی که ارزیابی تیم بیهوشی مؤید خطر وجود راه هوایی مشکل در بیمار می باشد، تیم بیهوشی نسبت به انتخاب روش بیهوشی مناسب و دسترسی به تجهیزات ضروری اقدام می نمایند. در این صورت یکی از اعضاء تیم جراحی که ماهر و آشنا به القاء بیهوشی می باشد به عنوان کمک بیهوشی با متخصص بیهوشی همکاری می نماید.

وجود ریفلاکس فعال علامتدار در بیمار ، خطر آسپیراسیون  را مطرح می نماید ، انتخاب روش بیهوشی مناسب از جمله استفاده از تکنیکهای القاء سریع بیهوشی و یا الزام به حضور یک نفر کمکی از تیم بیهوشی جهت اعمال فشار  بر روی کریکوئید در حین القاء بیهوشی می تواند خطر آسپیراسیون را در بیمار کاهش دهد.

 خطر از دست رفتن بیش از  ml 500  خون در بیماران بالغ  و یا ml/kg 7  خون  در کودکان :

در صورتی که با تأیید متخصص جراحی خطر از دست رفتن حجم خون بیش از ml 500 در بیماران بالغ تحت جراحی و یا به میزان ml/kg 7 در کودکان  وجود دارد به منظور کاهش خطر وقوع شوک هیپو ولمیک و عوارض ناشی از آن در بیمار ، توصیه می شود  قبل از انجام برش جراحی برای بیمارحداقل دو راه بزرگ  وریدی باز شود و یا کاتتر وریدی مرکزی جهت بیمار در نظر گرفته شود. همچنین ضروریست تیم جراحی وجود رزرو خون و یا مایعات وریدی مناسب را برای احیاء بیمار تأیید نماید.

مرحله ثانویه:

جهت تكميل اين قسمت از چك ليست حضور پرستار و متخصص بيهوشي و جراح ضروري است  ، درصورت لزوم اعضای تیم جراحی، خود را با نام و سمت به سایر اعضاء تیم معرفی می نمایند. انتظار می رود که دقیقا" قبل از انجام برش جراحی توسط جراح ، کلیه اعضاء تیم جراحی حاضر در اتاق عمل نسبت به تأئید عمل صحیح جراحی بر روی بیمار صحیح و در موضع صحیح بیمار اقدام نمایند.

ضروری است که متخصص جراحی مواردی را که بیمار را در معرض خونریزی سریع ، آسیب، صدمه و یا معلولیت های عمده قرار می دهد و یا مراحلی که در طی آن نیاز به تجهیزات خاص، ایمپلنت و یا آمادگی های خاصی است ، به منظور انجام تمهیدات و اقدامات ویژه درمانی به سایر اعضاء تیم جراحی، شرح دهد.

ضروریست پرستار اسکراب با توجه به شاخصهای استریلیتی، استریلیزاسیون ابزار جراحی را تأئید نماید. هرگونه ابهام درخصوص استریلیتی لوازم جراحی قبل از انجام برش جراحی ضروریست به سایر اعضاء تیم جراحی گزارش شود.

در این چک لیست بر تزریق آنتی بیوتیک پروفیلاکتیک طی 60 دقیقه قبل از عمل جراحی تأکید می شود، لذا انتظار می رود که تأيید سؤال ذیربط پس از پرسش از فرد مسئول انجام پذیرد.

تأکید می شود در صورتی که از تزریق آنتی بیوتیک بیش از 60 دقیقه می گذرد درخصوص تزریق مجدد آنتی بیوتیک پروفیلاکتیک اقدام شود.

با توجه به اهمیت نمایش تصویربرداری هاي ضروری در هدایت و انجام برنامه درمان بیمار، ضروری است نمایش تصویربرداری صحیح بر روی نیگاتوسکوپ در اتاق عمل تأئید شود.

 

مرحله ثالثیه :

در این فاز اعضاء تیم جراحی ضمن ثبت و تأئید اقدامات ذیل نسبت به انتقال بیمار به ریکاوری مبادرت می نمایند.

1-    تأئید اقدام جراحی انجام شده بر روی بیمار بصورت کاملاً دقیق.

2-    شمارش لوازم جراحی ، گاز و سرسوزنهای مورد استفاده درحین جراحی (درصورت وجود هرگونه ابهامی در صحت شمارش ابزار و ... بکار رفته حین جراحی ضروری است تمهیدات کنترلی ازجمله رادیوگرافی کنترل انجام شود.)

3-    برچسب گذاری صحیح نمونه اخذ شده حین جراحی توسط پرستار سیرکولار .

4-    گزارش کتبی هرگونه خرابی در دستگاهها و تجهیزات مورد استفاده در اتاق عمل به مسئولین ذیربط.



نام و نام خانوادگي تهيه کننده :  گلشن اصغري

نام و نام خانوادگي بازبینی کننده : گلشن اصغری

نام و نام خانوادگي تصويب کننده :  كميته حاكميت باليني